Haber Detayı
04 Ağustos 2019 - Pazar 10:49 Bu haber 397 kez okundu
 
SAGALASSOS’TAKİ SON KAZILARLA TEVHİDİN İZLERİ ORTAYA ÇIKTI
Burdur’daki Sagalassos Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmalarına başkanlık eden Belçikalı Prof. Dr. Jeroen Poblome’nin De Tijd gazetesine verdiği son röportajda söylediğine göre, Sagalassos halkı paganlığı bıraktıktan sonra kentteki Roma sütunlarına tevhidi destekleyen şu sözü yazmış: “Yalnızca tek ilah vardır”.
BURDUR Haberi
SAGALASSOS’TAKİ SON KAZILARLA TEVHİDİN İZLERİ ORTAYA ÇIKTI

 

Anadolu’nun kadim halkı

Bir Ön-Türk uygarlığı sayılmasına rağmen bugün daha çok Antik Roma döneminden kalma yapılarıyla tanıdığımız Sagalassos’un tarihi aslında binlerce yıl öncesine dayanıyor. Sadece bir Antik Roma kenti olmayıp yerleşim tarihi günümüzden 12.000 yıl öncesine kadar uzanan Sagalassos, Büyük İskender MÖ 333 yılında bu kenti ele geçirdikten sonra, Seleucid ve Attalid hâkimiyetinin ardından, düşman akınlarından korunup diğer kentler arasında ayrıcalıklı bir yer edinmek için Roma’yı dost ve müttefik kabul ederek Roma İmparatorluğu topraklarına katıldı. Yine Anadolu’nun güney kesiminde yer alan, antik dönemdeki adıyla Pisidya adlı bölgenin en önemli şehri ve dinî merkezi hâline geldi. Sagalassos için “İkinci İskender” sayılabilecek İngiliz casusu Gertrude Bell'in 1907 yılında kente yaptığı ziyaretin ardından Batı dünyasının bu antik kente merak sarmasıyla 1980'lerden sonra Leuven Katolik Üniversitesi'ne bağlı Belçikalı kazı ekibi bugün henüz yüzde beşi ortaya çıkarılmış Sagalassos'u yeniden ayağa kaldırmaya başladı.

Putperestlikten tek tanrıcılığa ve gerisin geriye

Antik Roma’da halkın çoğunluğu köleydi; köleler efendilerine itaat ediyor, efendileri ise heykellerin temsil ettiği tanrılara tapıyordu. Paganlığın çöküşünde en büyük rolü ezilen köle sınıfı üstlendi. Efendilerine karşı kendi inançlarını korkusuzca savunup bu uğurda ölümü göze alacak kadar derin bir bağlılıkla tutundukları hakikat, insanı kölelikten kurtarıp yalnızca Allah’a kul olmasını sağlayan İslam’a Hristiyanlıktan daha yakın olmalıydı. Ki paganlığa yeğlenen bu inancın, köleliği destekleyip sürdüren Hristiyanlıktan apayrı, henüz tahrip edilmemiş bir yanı vardı ve bu durum gücü elinde bulunduran soylu sınıfı epey tedirgin ediyordu. Bu yüzden, İncil’in tahribinde ruhban sınıfı kadar soylu sınıfının da büyük etkisi oldu. Öyle ki, Sagalassos’ta kentin soyluları 6. yüzyılın ortalarına kadar hâlâ paganizme ve klasik kültüre ilgi duyuyorlardı. Türlü baskı ve zulme rağmen halkı yeni inançlarından vazgeçiremeyeceklerini anlayan yöneticiler çareyi bu inancı kılıfına uydurmakta buldu. Paganlığın, Apollo Klarios Tapınağı gibi anıtları kentin ilk Hristiyan bazilikalarına dönüştürüldü ve zamanla bu yapılardan kilise mimarisi doğdu. Böylelikle, Hristiyanlık adı altında paganlığa bir şekilde geri dönülmüş oldu.

Kimdi bu “ilk Hristiyan” dedikleri?

Sagalassos’un bildik anlamda Hristiyan olması MS 370’lere rastlar. O tarihten önce Sagalaslıların paganlığa yeğledikleri inanç Hristiyanlıktan farklıydı. “İlk Hristiyan” denilen topluluklar aslında Hristiyan değildi, o zaman henüz Hristiyanlığın adı bile yoktu. Kimi teologlara göre, İlk Hristiyanlar Mesihçi Yahudilerdi; fakat bu nasıl bir Yahudilikti ki, Yahudi olmayanlara da kapısını açıyordu? Mevcut İncil’de bu durum, tövbe edip kurtuluşa kavuşma fırsatının diğer uluslara da verilmesiyle açıklanır (Vaftiz, yağlanma vb. uygulamalar olmaksızın, sadece Kelime-i Şehâdet gibi sözlü bir onamayla). Ancak birden fazla yerde geçen “diğer uluslar” tanımı doğru bir çeviri değildir, esasen "goy" kavramına karşılık gelir. “Goy” (çoğulu “goyim”), aşağılama içeren bir kelime olarak “Yahudi olmayan” anlamına gelir. Ferisi Yahudilerinden bir Roma vatandaşı olan Tarsuslu Saul, namıdiğer Pavlus ve beraberindekiler Kıbrıs üzerinden Antalya'ya vardıklarında asıl amaçları beklenen Mesih’in geldiğini Anadolu'daki saygın Yahudi cemaatlerine duyurmaktı. Ancak umdukları gibi karşılanmadıkları, dahası nereye giderlerse gitsin oradan kovuldukları için, onları reddeden Yahudilere inat, çareyi “goy”lara, yani Yahudi olmayan paganlara vaaz etmekte buldular. Hatta bunu kutsal bir işaret saydılar. Ve paganları inandırmak için onların yakından tanıdıkları inançları üzerinden benzetmeler yaparak verdiler vaazlarını. Akıbeti malum: Mesihçi Yahudilik pagan unsurlar kazanarak başka bir dine, Hristiyanlığa dönüştü zamanla. Hristiyanlıktan paganlığa döndüğü için “Dönme” lakabıyla tanınan son pagan Roma İmparatoru Julianus da bu gidişi durduramadı, aksine onun ardından Hristiyanlık antik inançla daha bir bütünleşti ve aşamalı olarak baskın din hâline geldi. Hz. İsa'nın (as) bildirdiği gerçekler anı anına kaydedilmediğinden, sonradan yazılan metinlere insan sözünün karışmasına ve böylece kitabın aslının tahrife uğramasına bariz bir örnekti bu.

Anadolu inanç tarihi açısından önemli bir gelişme

Paganlığı bırakıp tek tanrı inancını benimseyen Sagalaslıların, inançları uğruna kentlerindeki nice heykeli yıktıkları bilinmekte. Onların bu tepkisi, bildiğimiz anlamdaki ikonaklazmdan farklıydı. O heykelleri yapan da yıkan da aynı halktı, bu yıkım gözü dönmüş bir tahripkârlık değil, hâlâ etkisinde oldukları eski inancı bir şekilde bastırma yöntemiydi aslında. Sagalassos’taki heykeller hakkında “Roma döneminden kalma çoğu heykel çıplak” diyen Poblome, dönemin Hristiyanları tarafından bunun hoş karşılanmadığını ve bu yüzden heykellerin tahrip edildiğini söylüyor. Ancak Sagalaslıların o heykelleri yıkma nedeni, heykellerin çıplaklıklarından öte, çok tanrıcılığın şirkine karşı, önceki düzenin yıkıcılığıyla kıyaslanmayacak kadar zararsız bir tepkiydi. Sarhoş Dionysos ve intikam tanrıçası Nemesis hariç tüm heykelleri yıkan Sagalaslıların bu eylemi inançları gereği yaptıkları, kente bıraktıkları izlerden anlaşılmakta.

Poblome’nin söylediğine göre, paganlıktan vazgeçen Sagalaslılar, Roma sütunları üzerine dönemin diliyle "Yalnızca tek ilah vardır" yazmış tevhidi savunurcasına. Ne var ki bu izleri bırakan Sagalaslılar onları kölelikten kurtaran hakikati çok geçmeden yitirdi ve Sagalassos Bizans’ın önemli kentlerinden biri olduktan sonra felaketin de merkezi hâline geldi.

“Küçük Asya’daki Pompei”

Sonunu getiren türlü felaketlerden ötürü “Küçük Asya’daki Pompei” olarak da anılan Sagalassos’a dair Poblome, “Pompei, Roma’yı araştıran arkeologlar için çok önemli bir yer. Şimdi Sagalassos da Pompei’nin yanında gösteriliyor” diyor, çünkü Sagalassos’un sonunun da Pompei’ninkine benzer felaketlerle geldiği biliniyor. MS 6. ve 7. yüzyılların başlarındaki iki büyük deprem, 6. yüzyılın ortasında bir yandan ölümcül veba salgını, diğer yandan siyasi karışıklıklar Sagalassos’un sonunu getirdi ve MS 13. yüzyıl başlarında Selçukluların, Sagalassos’taki son Bizans askeri kale yerleşimini ortadan kaldırmasıyla kentteki yaşam hepten sona erdi.

Bu bağlamda, tarihten almamız gereken büyük derslerden biridir Sagalassos. Üniversitelerimizin tarih ve ilahiyat bölümleri Sagalassos’taki izlerin peşine düşerek, ortaklaşa yapacakları akademik çalışmalarla bir iz de kendileri bıraksa ülkemiz için faydalı olmaz mı?

Yolunuz Burdur’a düşerse Sagalassos’u ziyaret etmeden geçmeyin ve o kenti kuran Anadolu insanının tek tanrı inancını ispatlayan izlerden hiç değilse birini muhakkak görmeye çalışın.  

Kaynak: Editör:
Etiketler: SAGALASSOS’TAKİ, SON, KAZILARLA, TEVHİDİN, İZLERİ, ORTAYA, ÇIKTI,
Yorumlar
Diğer Haberler
Vali Şıldak, BİGEP Kapsamında Bahçeşehir Kolejini Ziyaret Etti
Vali Şıldak, BİGEP Kapsamında Bahçeşehir Kolejini Ziyaret Etti
Burdur
Burdur'da 251 uzman erbaş yemin etti
BURDUR TURİZMİNE HEDİYELİK EŞYA DESTEĞİ
BURDUR TURİZMİNE HEDİYELİK EŞYA DESTEĞİ
BURDUR 2. ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ YATIRIM İÇİN UYGUN FIRSATLAR SUNUYOR
BURDUR 2. ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ YATIRIM İÇİN UYGUN FIRSATLAR SUNUYOR
UMUDA AÇILAN KAPI GENİŞLİYOR
UMUDA AÇILAN KAPI GENİŞLİYOR
BURDUR. VALİ
BURDUR. VALİ'DEN MEKTUP VAR
BUTSO’DAN “İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ” EĞİTİMİ
BUTSO’DAN “İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ” EĞİTİMİ
Vali Şıldak’tan Anadolu İmam Hatip Lisesi ve Şehit Hikmet Zengin İmam Hatip Ortaokuluna Ziyaret
Vali Şıldak’tan Anadolu İmam Hatip Lisesi ve Şehit Hikmet Zengin İmam Hatip Ortaokuluna Ziyaret
Armağan İlci mezarı başında anıldı
Armağan İlci mezarı başında anıldı
BATI AKDENİZ İSTİŞARE TOPLANTISI
BATI AKDENİZ İSTİŞARE TOPLANTISI
Burdur Belediyesinden Sömestir hediyesi
Burdur Belediyesinden Sömestir hediyesi
Çiçek Mersan Mermer Sanayi Fabrikası Ziyareti
Çiçek Mersan Mermer Sanayi Fabrikası Ziyareti
BAŞKAN İSMAİL ÖZAY’DAN İKİ MÜJDE!
BAŞKAN İSMAİL ÖZAY’DAN İKİ MÜJDE!
ÖZ’DEN BAŞKAN ULUSOY’A DESTEK ZİYARETİ
ÖZ’DEN BAŞKAN ULUSOY’A DESTEK ZİYARETİ
Burdur
Burdur'de 238.210 Dekar Tarım Arazisi Sulandı
VALİ ŞILDAK “LAVANTA YOLU, LAVANTALARIYLA BULUŞUYOR”
VALİ ŞILDAK “LAVANTA YOLU, LAVANTALARIYLA BULUŞUYOR”
BURDUR İLİNİN GES YATIRIMINA UYGUN ALAN ARAŞTIRMASI YAPILDI
BURDUR İLİNİN GES YATIRIMINA UYGUN ALAN ARAŞTIRMASI YAPILDI
Böceklenmiş ekmeklik Unları piyasaya sürenler yakalandı
Böceklenmiş ekmeklik Unları piyasaya sürenler yakalandı
Başkan Ercengiz’den Vizelere hazırlanan öğrencilere moral desteği
Başkan Ercengiz’den Vizelere hazırlanan öğrencilere moral desteği
AKP İl Başkanı Volkan Mengi’den gelen açıklama;
AKP İl Başkanı Volkan Mengi’den gelen açıklama;
BİGEP KAPSAMINDA ROBOT TURNUVASI DÜZENLENDİ
BİGEP KAPSAMINDA ROBOT TURNUVASI DÜZENLENDİ
Vali Hasan Şıldak,Hafta Sonu Kamu Yatırımlarını İnceledi.
Vali Hasan Şıldak,Hafta Sonu Kamu Yatırımlarını İnceledi.
Burdur Belediye Başkanı Ecz. Ali Orkun Ercengiz, Büyük Önder Atatürk’ün aramızdan ayrılışının 79’uncu yıldönümü dolayısıyla bir mesaj yayınladı
Burdur Belediye Başkanı Ecz. Ali Orkun Ercengiz, Büyük Önder Atatürk’ün aramızdan ayrılışının 79’uncu yıldönümü dolayısıyla bir mesaj yayınladı
Vali Hasan Şıldak’ın, Atatürk’ün Ölümünün 81’inci Yıl Dönümü Dolayısıyla Yayınladığı Mesajı
Vali Hasan Şıldak’ın, Atatürk’ün Ölümünün 81’inci Yıl Dönümü Dolayısıyla Yayınladığı Mesajı
Başkan Ercengiz, Otogar esnafıyla kahvaltıda buluştu
Başkan Ercengiz, Otogar esnafıyla kahvaltıda buluştu
Avrupa’da eğitim gören gençler, Başkan Ercengiz’i ziyaret etti
Avrupa’da eğitim gören gençler, Başkan Ercengiz’i ziyaret etti
İL HALK KÜTÜPHANESİ YENİ MODERN BİNASINDA HİZMET VERMEYE BAŞLADI
İL HALK KÜTÜPHANESİ YENİ MODERN BİNASINDA HİZMET VERMEYE BAŞLADI
BİGEP Merkez İlçe Değerlendirme Toplantısı Yapıldı
BİGEP Merkez İlçe Değerlendirme Toplantısı Yapıldı
Ağaçta mahsur kalan kediyi itfaiye kurtardı
Ağaçta mahsur kalan kediyi itfaiye kurtardı
VALİ ŞILDAK, BİGEP ÇALIŞMALARINI YAKINDAN TAKİP EDİYOR.
VALİ ŞILDAK, BİGEP ÇALIŞMALARINI YAKINDAN TAKİP EDİYOR.
AKDENİZ ELEKTRİK DAĞITIM BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN PLANLI ELEKTRİK KESİNTİSİ
AKDENİZ ELEKTRİK DAĞITIM BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN PLANLI ELEKTRİK KESİNTİSİ
SALDA GÖLÜ’NDE FLAŞ GELİŞME
SALDA GÖLÜ’NDE FLAŞ GELİŞME
DOĞA VE ÇEVRE DOSTU STK’LARDAN SALDA GÖLÜ ZİYARETİ
DOĞA VE ÇEVRE DOSTU STK’LARDAN SALDA GÖLÜ ZİYARETİ
BURDUR.ELEKTRİK KESİNTİSİ !!!
BURDUR.ELEKTRİK KESİNTİSİ !!!
Başkan Ercengiz’den Şehit Gök’ün ailesine ziyaret
Başkan Ercengiz’den Şehit Gök’ün ailesine ziyaret
CHP Genel Başkan Yardımcısı Yıldırım Kaya
CHP Genel Başkan Yardımcısı Yıldırım Kaya'nın ziyaret haberi
Bengü, şarkılarıyla Burdur’u salladı
Bengü, şarkılarıyla Burdur’u salladı
Cumhuriyet Bayramı Kabul Töreni Düzenlendi
Cumhuriyet Bayramı Kabul Töreni Düzenlendi
Burdur Temalı Ulusal Fotoğraf Yarışması Sergisi Açıldı
Burdur Temalı Ulusal Fotoğraf Yarışması Sergisi Açıldı
Burdur
Burdur'da öğrenciler otobüs ücretlerini eleştirdi
TEFENNİ YAYLAKÖY BARAJI BÖLGE HALKINA HİZMET VERECEKTİR
TEFENNİ YAYLAKÖY BARAJI BÖLGE HALKINA HİZMET VERECEKTİR
İBRAHİM ZEKİ BURDURLU CADDESİ ORTA REFÜJÜNDEKİ UÇAK KAİDESİNİN FONOLİT KAPLAMA ÇALIŞMASI
İBRAHİM ZEKİ BURDURLU CADDESİ ORTA REFÜJÜNDEKİ UÇAK KAİDESİNİN FONOLİT KAPLAMA ÇALIŞMASI
BU KADARINA DA PES ARTIK! CAMİYE HIRSIZ DADANDI
BU KADARINA DA PES ARTIK! CAMİYE HIRSIZ DADANDI
SANAT EMEKÇİLERİNE SANSÜR MÜ UYGULANDI?
SANAT EMEKÇİLERİNE SANSÜR MÜ UYGULANDI?
SALİH ŞİMŞEK’TEN İSİM AÇIKLAMASI
SALİH ŞİMŞEK’TEN İSİM AÇIKLAMASI
BUTSO’DAN ÖĞRENCİLERE KABAN YARDIMI
BUTSO’DAN ÖĞRENCİLERE KABAN YARDIMI
TURAL VE SİPAHİ
TURAL VE SİPAHİ'DEN ANKARA ÇIKARMASI
VALİ ŞILDAK,OKUL ZİYARETLERİNE DEVAM EDİYOR.
VALİ ŞILDAK,OKUL ZİYARETLERİNE DEVAM EDİYOR.
BURDUR BELEDİYESİ’NE SÜREKLİLİK ÖDÜLÜ
BURDUR BELEDİYESİ’NE SÜREKLİLİK ÖDÜLÜ
SKANDAL İDDİAYA REKTÖR KORKMAZ
SKANDAL İDDİAYA REKTÖR KORKMAZ'DAN AÇIKLAMA
BAŞKAN EMRULLAH ÜNAL’DAN YERİNDE İNCELEME
BAŞKAN EMRULLAH ÜNAL’DAN YERİNDE İNCELEME
KIZILKAYA’DA CADDE VE SOKAK İSİMLERİ DEĞİŞTİ
KIZILKAYA’DA CADDE VE SOKAK İSİMLERİ DEĞİŞTİ
ERCENGİZ, MAHALLE MUHTARLARIYLA TOPLANTI YAPTI
ERCENGİZ, MAHALLE MUHTARLARIYLA TOPLANTI YAPTI
HAYVANLARI KORUMA GÜNÜNÜ ÖĞRENCİLERLE KUTLANDI
HAYVANLARI KORUMA GÜNÜNÜ ÖĞRENCİLERLE KUTLANDI
BELEDİYE EL SANATLARI MERKEZİ CAFE VE RESTORAN AÇILDI
BELEDİYE EL SANATLARI MERKEZİ CAFE VE RESTORAN AÇILDI
ERCENGİZ İLÇE ZİYARETLERİNİ SÜRDÜRÜYOR
ERCENGİZ İLÇE ZİYARETLERİNİ SÜRDÜRÜYOR
MAKÜ’DE ÇOŞKU TAVAN YAPTI
MAKÜ’DE ÇOŞKU TAVAN YAPTI
“YAYA GÜVENLİĞİNİN BEKÇİSİYİZ” PROGRAMI DÜZENLENDİ
“YAYA GÜVENLİĞİNİN BEKÇİSİYİZ” PROGRAMI DÜZENLENDİ
ERCENGİZ MÜFETTİŞ RAPORLARINI MECLİSE SUNDU
ERCENGİZ MÜFETTİŞ RAPORLARINI MECLİSE SUNDU
BURDUR BELEDİYESİ’NDEN SICAK ASFALT PLENTİ
BURDUR BELEDİYESİ’NDEN SICAK ASFALT PLENTİ
2 BİN YAYIN BALIĞI BIRAKILDI
2 BİN YAYIN BALIĞI BIRAKILDI
CHP İL BAŞKANI AKBULUT’TAN GÖREVE DAVET ÇAĞRISI
CHP İL BAŞKANI AKBULUT’TAN GÖREVE DAVET ÇAĞRISI
ALTINYAYLA ATIKSU ARITMA TESİSİ İHALEYE ÇIKIYOR
ALTINYAYLA ATIKSU ARITMA TESİSİ İHALEYE ÇIKIYOR
BAŞKAN ALAGÖZ’DEN BAŞKAN GÜNGÖR’E TAM DESTEK
BAŞKAN ALAGÖZ’DEN BAŞKAN GÜNGÖR’E TAM DESTEK
BURDUR BELEDİYESİ’NDEN YARDIM ELİ
BURDUR BELEDİYESİ’NDEN YARDIM ELİ
TESK GENEL BAŞKANI BENDEVİ PALANDÖKEN BURDUR
TESK GENEL BAŞKANI BENDEVİ PALANDÖKEN BURDUR'DA
BORSA’DAN TOBB ÇIKARMASI
BORSA’DAN TOBB ÇIKARMASI
VALİ ŞILDAK, MESAİSİNE OKUL ZİYARETİ İLE BAŞLADI
VALİ ŞILDAK, MESAİSİNE OKUL ZİYARETİ İLE BAŞLADI
KÖY KÜTÜPHANESİ HİZMETE AÇILDI
KÖY KÜTÜPHANESİ HİZMETE AÇILDI
MİLLETVEKİLİ GÖKGÖZ, İLÇE TURUNDA
MİLLETVEKİLİ GÖKGÖZ, İLÇE TURUNDA
DR. MEHMET GÖKER AŞI SKANDALINI SORDU
DR. MEHMET GÖKER AŞI SKANDALINI SORDU
BELEDİYELER BİRLİĞİ TOPLANTISI ÇAVDIR
BELEDİYELER BİRLİĞİ TOPLANTISI ÇAVDIR'DA YAPILDI
ÖNCE UYARI, SONRA ÖNERİ
ÖNCE UYARI, SONRA ÖNERİ
NURİ ÖZBEK
NURİ ÖZBEK'TEN ZEHİR ZEMBEREK AÇIKLAMALAR
AĞLASUN
AĞLASUN'UN YAŞAYAN EFSANESİ
SALDA GÖLÜ
SALDA GÖLÜ'NDE 25 YIL SONRA BİR İLK!
BURDUR BELEDİYESİ PERSONELE EĞİTİM DÜZENLEDİ
BURDUR BELEDİYESİ PERSONELE EĞİTİM DÜZENLEDİ
MAKÜSPOR’DAN MUHTEŞEM DÖNÜŞ
MAKÜSPOR’DAN MUHTEŞEM DÖNÜŞ
Haber Yazılımı